أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم

مجموعهٔ معنای تقوا در قرآن — بخش ۱ از ۷

ترجمهٔ «تقوی» و مشتقات آن در هشت ترجمهٔ فارسی قرآن

واژهٔ «تقوی» یا یکی از مشتقات آن (باب افتعال از ریشهٔ و ق ی) در ۲۲۱ آیهٔ قرآن کریم آمده است و ترجمهٔ این آیات در هشت ترجمهٔ فارسی خرمشاهی، فولادوند، انصاریان، الهی قمشه‌ای، معزی، مکارم شیرازی، خرمدل و قرائتی با هم مقایسه شده است.

این آیات در مجموع ۲۳۹ بار این مشتقات را به کار برده‌اند. علاوه بر این، ۱۷ آیه صورت‌های مجرّد همین ریشه را دارند، مانند «وقی، قِنا، واق، تقیکم». برای هر آیه، از ترجمهٔ هر مترجم عبارت کوتاهی آورده شده که معادل تقوی در آن آمده است: واژهٔ معادل همراه با یک کلمه پیش و یک کلمه پس از آن. ترجمهٔ کامل هر آیه را می‌توانید در صفحهٔ همان سوره در همین سایت ببینید.

توجه: عبارت‌ها با جستجوی خودکار مجموعه‌ای از واژه‌های کلیدی بیرون کشیده شده‌اند: پرهیز، تقوا، پروا، ترس، پارسا، نگه، امان، دوری و نجات. اگر در آیه‌ای یکی از این واژه‌ها برای معنای دیگری به کار رفته باشد، آن عبارت هم در خانهٔ جدول آمده است. نشانهٔ «—» یعنی مترجم معادلی از این دسته‌ها به کار نبرده است. یادداشت‌های واژگانی خرمدل (داخل [[ ]]) کنار گذاشته شده‌اند. تفکیک ماضی و امر در صیغهٔ «اتّقوا» از روی کلمهٔ پیش از آن انجام شده و ممکن است در چند مورد نادرست باشد.

۱. خلاصه: هر مترجم تقوی را با چه واژه‌ای برگردانده است؟

عددها تعداد دفعاتی است که هر دسته از واژه‌ها در ترجمهٔ این آیات آمده است. درصد نسبت به کل معادل‌های یافته‌شده برای همان مترجم است.

۲. پرکاربردترین معادل هر مترجم، به تفکیک صیغهٔ عربی

۳. اسم فاعل: متّقی، متّقون، متّقین

۴. فعل امر: اتّقوا، اتّقِ، فاتّقون، لیتّق

۵. فعل ماضی: اتّقی، اتّقَوا، اتّقیتنّ

۶. فعل مضارع: یتّقون، تتّقون، یتّقِ، یتّقی

۷. مصدر و اسم: تقوی، تُقاة، تُقاته، تقواهم

۸. صفت مشبهه و تفضیل: تقیّ، أتقی، أتقاکم

۹. صورت‌های مجرّد ریشهٔ «و ق ی» (وقایه: نگاه‌داشتن)

این آیات از همان ریشه‌اند ولی از باب افتعال نیستند. مقایسهٔ آن‌ها نشان می‌دهد که معنای اصلی ریشه، یعنی «نگاه‌داشتن و حفظ کردن»، در ترجمه‌ها چگونه منعکس شده است.