فوائد و فضیلت بی‌نظیر تربت امام حسین(ع) و آداب استفاده از آن

بدان که روایات بسیاری وارد شده که در تربت آن حضرت شفای هر درد و بیماری است به‌جز مرگ و امان است از هر بلا و سبب ایمنی است از هر خوف و بیم و روایات در این باب متواتر [یعنی از طرق بسیاری نقل‌شده] است و معجزاتی که به سبب این تربت مقدّسه ظاهر گردیده بیشتر از آن است که به سخن آید.

من در کتاب «الفوائد الرضویه» که در تراجم علمای امامیه است، در احوال سید محدّث متبحّر آقا سید نعمت الله جزایری(ره) نوشتم: که آن سید جلیل‌القدر در تحصیل علم زحمت بسیار کشیده و سختی و رنج فراوان برده است و حتی در اوایل تحصیل چون قادر به تهیه چراغ نبوده، در روشنی ماه مطالعه می‌کرده، لاجرم از کثرت مطالعه در پرتو نور مهتاب و بسیار نوشتن، چشمانش ضعیف شده بود، بنابراین برای روشنی چشم خود، به تربت مقدّسه حضرت سید الشهداء و تربت‌های سایر مراقد شریفه ائمه عراق اکتحال می‌کرد [یعنی مانند سُرمه به چشم می‌کشید] و به برکت آن تربت‌ها چشمانش روشن می‌شد؛

و برای اینکه مبادا اهالی زمان ما به واسطه معاشرت با کفّار و افراد بی‌دین، این واقعیت را عجیب بشمارند، نگاشتم: همانا کمال‌الدین دمیری در کتاب «حیات الحیوان» نقل کرده: افعی هرگاه از عمرش هزار سال بگذرد، چشمانش کور می‌شود، حق‌تعالی به او الهام کرده است که برای رفع کوری خود، چشمانش را به رازیانۀ نمناک بمالد، او هم با چشم کور از بیابان به قصد باغ‌ها و محل‌هایی که در آنجا رازیانه باشد بیرون می‌آید، گرچه مسافتی طولانی در بین باشد تا خود را به آن گیاه رسانده و چشم خویش را بر آن بمالد و روشنی چشمش بازگردد و این مطلب را زمخشری و غیر او نیز نقل کرده‌اند.

پس هرگاه حق‌تعالی در گیاه‌ نمناکی این خاصیت را قرار داده باشد که مار کور به آن پی ببرد و بهره خود را از آن بگیرد، چه جای تعجّب و شگفتی دارد که خدا در تربت پسر پیامبر(صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله) که خود و عترتش در راه خدا کشته شدند، شفایی از همه امراض و فوائد و برکاتی قرار داده باشد که شیعیان و محبّان از آن بهره‌ها ببرند.

ما در این مقام به ذکر چند روایت قناعت می‌کنیم:

اوّل:

روایت شده حوریان بهشت، چون یکی از فرشتگان را می‌بینند که برای کاری به زمین می‌آید، از او التماس می‌کنند که برای ما تسبیح و تربت قبر امام حسین(علیه‌السلام) را به عنوان هدیه بیاور.

دوم:

به سند معتبر روایت شده است: که شخصی گفت: حضرت رضا(علیه‌السلام) برای من از خراسان بسته‌ای متاع فرستاد، چون گشودم در میان آن خاکی بود، از کسی که آورده بود پرسیدم: این خاک چیست؟ گفت: خاک قبر امام حسین(علیه‌السلام) است و امام رضا(علیه‌السلام) هرگز از جامه و غیر جامه چیزی به جایی نمی‌فرستد مگر آنکه این خاک را در میانش می‌گذارد و می‌فرماید: این به اذن و مشیت خدا، امان از بلاهاست.

سوم:

روایت شده: عبدالله بن ابی‌یعفور خدمت امام صادق(علیه‌السلام) عرض کرد: شخصی از خاک قبر امام حسین(علیه‌السلام) برمی‌دارد و بهره‌مند می‌شود و دیگری برمی‌دارد و سودی نمی‌برد، فرمود: نه، والله هرکه بردارد و اعتقاد داشته باشد که به او سود می‌بخشد، البته سود می‌برد.

چهارم:

از ابوحمزه ثمالی روایت شده: به حضرت صادق(علیه‌السلام) عرض کردم: می‌بینم اصحاب ما، خاک قبر امام حسین(علیه‌السلام) را می‌گیرند و از آن درخواست شفا می‌کنند، آیا در آن شفایی هست؟

فرمود: می‌توان درخواست شفا کرد از خاکی که از فاصله میان قبر تا چهار میل بردارند و همچنین است خاک قبر جدّم رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و قبر امام حسن(علیه‌السلام) و امام زین‌العابدین(علیه‌السلام) و امام محمّد باقر(علیه‌السلام)، پس بگیر از آن خاک که شفای هر درد است و سپری است برای دفع هرچه از آن می‌ترسی و هیچ‌چیز از چیزهایی که از آن درخواست شفا می‌کنند با آن برابری نمی‌کند به غیر از دعا و چیزی که آن را فاسد می‌کند آن است که در ظرف‌ها و جاهای بد می‌گذارند و آن‌ها که با آن معالجه می‌کنند، یقینشان کم است. هرکه یقین داشته باشد که این تربت برای او شفاست، هرگاه با آن معالجه کند، برایش کافی است و محتاج به دوای دیگر نخواهد شد؛

و آن تربت را شیاطین و کافران از جنّیان که خود را بر آن می‌مالند فاسد می‌گردانند و نیز هرچیز را که آن تربت از آن می‌گذرد، بو می‌کنند و امّا شیاطین و کافران جن به فرزندان آدم بر آن حسد می‌برند، به همین دلیل خود را بر آن می‌مالند که اکثر نیکی و بوی خوشش برطرف می‌شود؛ و هیچ تربتی از حائر بیرون نمی‌آید، مگر اینکه مهیا می‌شوند از شیاطین و کافران جن برای آن تربت، به اندازه‌ای که عدد آن‌ها را کسی به غیر از خدا نمی‌شمارد و آن تربت در دست صاحب آن است و ایشان خود را بر آن می‌مالند و فرشتگان نمی‌گذارند ایشان وارد حائر مطهّر شوند و اگر تربت از گزند آنان سالم بماند، هر بیمار را که با آن درمان کنند، البته در آن ساعت شفا می‌یابد.

بنابراین چون تربت را برداشتی پنهان کن و نام خدا را بر آن بسیار بخوان و شنیده‌ام که بعضی از مردم که تربت را بر می‌دارند، حتی عده‌ای از ایشان، آن را در توبره چهارپایان یا در ظرف طعام یا چیزهایی که دست به آن بسیار مالیده می‌شود، از خورجین‌ها و جوال‌ها می‌اندازند، پس چگونه از آن تربت شفا یابد کسی که به این نوع با این گوهر گران‌بها معامله می‌کند؟ البته دلی که در آن یقین نیست و چیزی را که صلاحش در آن است سبک می‌شمارد عمل خود را فاسد می‌کند.

پنجم:

روایت شده: هرگاه یکی از شما بخواهد تربت بردارد، با نوک انگشتان خویش بردارد، آن هم به اندازه یک نخود، پس آن را ببوسد و بر هر دو دیده گذارد و بر سایر بدن نیز بمالد و بگوید:

علاّمه مجلسی فرموده: بنا بر احتیاط این‌که مُهر و تسبیح و تربت آن حضرت را خرید و فروش نکنند، بلکه به هدیه و بخشش بدهند و در برابر آن‌ها اگر توافق کنند بی‌آنکه اوّل شرط کرده باشند شاید بد نباشد، چنان‌که در حدیث معتبری از امام صادق(علیه‌السلام) نقل‌شده: هرکه خاک قبر امام حسین(علیه‌السلام) را بفروشد، چنان است که گوشت آن حضرت را خرید و فروش کرده.

نویسنده گوید: شیخ ما محدّث چیره‌دست ثقة الاسلام نوری در کتاب «دارالسلام» نقل کرده: روزی یکی از برادران من خدمت مرحومه والده‌اَم رسید، مادرم دید تربت امام حسین(علیه‌السلام) را در جیب پایین قبای خود گذاشته، مادرم او را نهی کرد که این بی‌ادبی به تربت مقدّسه است، چه اینکه بسا شود زیر ران قرار گیرد و شکسته شود. برادرم گفت: چنین است که فرمودی و تاکنون دو مُهر شکسته‌ام، ولی عهد کرد که پس از آن تربت را در جیب پایین خود نگذارد؛

چند روزی از این قضیه گذشت، علاّمه والدم بدون اینکه از این مطلب اطلاع داشته باشد، خواب دید که مولای ما حضرت اباعبدالله الحسین(علیه‌السلام) برای دیدن او به خانه تشریف آورد و در اتاق کتابخانه نشست و محبت و مهربانی بسیار کرد و فرمود: پسران خود را دعوت کن بیایند تا آن‌ها را احترام کنم. پس پسرها را خواست و با من پنج نفر بودند، همه آن‌ها کنار درب مقابل آن حضرت ایستادند و نزد حضرت جامه‌ها و چیزهای دیگری بود، یک‌یک را می‌خواند و چیزی از آن‌ها به او می‌داد،

نوبت به برادر یاد شده دربارۀ تربت (سلّمه الله) رسید، حضرت نظری به او انداخت، مانند کسی‌که در خشم باشد و توجّه به پدرم کرد و فرمود: این پسر تو دو تربت از تربت‌های قبر مرا در زیر ران خود شکسته، پس آن حضرت او را مثل برادران دیگر نخواند، بلکه چیزی به سوی او افکند و الآن در ذهن من است که گویا قاب شانه ترمه به او داد؛ بعد علاّمه والد بیدار شد و خواب خود را برای مرحومه والده نقل کرد و والده حکایت برادرم را برای او بیان نمود، پدرم از درستی این خواب شگفت‌زده شد.