قال الصّادق عليه السّلام: الدّعوى بالحقيقة للانبياء و الائمّة و الصّدّيقين، و امّا المدّعى بغير واجب فهو كإبليس اللّعين ادّعى النّسك، و هو على الحقيقة منازع لربّه، مخالف لامره، فمن ادّعى اظهر الكذب، و الكاذب لا يكون أمينا، و من ادّعى فيما لا يحلّ له، فتح عليه أبواب البلوى، و المدّعى يطالب بالبيّنة لا محالة، و هو مفلس فيفتضح، و الصّادق لا يقال له: لم، قال امير المؤمنين عليه السّلام: الصّادق لا يراه احد الاّ هابه.
شرح
قال الصّادق عليه السّلام: الدّعوى بالحقيقة للانبياء و الائمّة و الصّدّيقين، و امّا المدّعى بغير واجب فهو كإبليس اللّعين ادّعى النّسك، و هو على الحقيقة منازع لربّه، مخالف لامره، فمن ادّعى اظهر الكذب، و الكاذب لا يكون أمينا.
حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمايد: حقيقت دعوى، نيست مگر از براى پيغمبران و ائمّه و اولياء الله عليهم السّلام، و بعد از ايشان از براى كسانى كه دعوى كنند و در دعوى خود صادق باشند و دعوايش از روى يقين و تحقيق باشد، نه از روى ظنّ و وهم.
مثل مسائل اجماعى يا مسائلى كه خود از اصول استنباط كرده باشند و غير اين دعواها همه عين ضلالت و گمراهى است و هر كه دعواى بىجا كند و مرتبهاى بلندتر از مرتبه خود و حال خود ادّعا نمايد، مثل ابليس لعين است كه به دعواى عبادت بسيار و مخلوق شدن از نار، نافرمانى كردگار كرد و مستحقّ عذاب ابدى شد و چنين كسى به واسطه اتّصاف به كذب و دروغ، صاحب ديانت و امانت نيست و از خدعه و فريب شيطان خلاصى ندارد.
و من ادّعى فيما لا يحلّ له، فتح عليه أبواب البلوى، و المدّعى يطالب بالبيّنة لا محالة، و هو مفلس فيفتضح، و الصّادق لا يقال له: لم، قال امير المؤمنين عليه السّلام: الصّادق لا يراه احد الاّ هابه.
مىفرمايد: هر كه دعوى بىجا مىكند، پس گشوده است بر روى خود درهاى بلاها را و آسانتر از همه آن كه اگر كسى از او پرسد كه: بر دعوى خود چه دليل دارى؟ عاجز مىشود و در نظر خلايق رسوا مىگردد. امّا كسى كه در دعوى خود صادق است، او را نمىگويند: چرا چنين گفتى، و بر تقديرى كه بگويند دليل و حجّت بر طبق دعواى خود مىتواند گفت. چنانكه حضرت امير عليه السّلام مىفرمايد كه:
هر كه در دعوى خود صادق است، هر كه او را مىبيند هيبت او در دل او مىافتد، به حيثيّتى كه نمىتواند كسى به او گفت كه: چرا چنين دعوى مىكنى؟ و از كجا مىگوئى؟ چنانكه از أطوار علماى راسخين، مشاهد و معلوم است.