شیخ گفت: صبر را نیز جایگاهی منیع است و خداوند صابران را ستوده و در کتاب خود یاد کرده و گفته است: خداوند پاداش صابران را بی‌اندازه خواهد داد(زُمر/ ۱۰). و جنید را از معنای صبر پرسیدند گفت:«کشیدن سختی برای خدا تا پایان روزگارِ ناخوشی‌ها». ابراهیم خواص گفت: بیشتر مردمان از کشیدن بار صبر می‌گریزند و به جست و جوی اسباب و تکیه بر آنها می‌پردازند گویی که جست و جو واسباب خداوندِ ایشان است. مردی شبلی را دید و گفت: کدام صبر، صابران را سنگین تر است؟ گفت صبر در خدا. مرد گفت: نه. گفت: صبر برای خدا. مردگفت: خیر. سپس گفت: صبر با خدا. مرد گفت: نه. شبلی خشمگین شد و گفت: وای بر تو پس چه؟ مرد گفت: صبر از خدا- عزوجل- شبلی چنان فریادی کشید که جانش در آستانۀ نابودی قرار گرفت.
از ابن سالم در بصره معنای صبر را پرسیدم. گفت: صبر سه نوع است: کسی که خود را صابر می‌نماید(متصبّر)، آن که صابر است، و کسی که بسیار صبور(صبار) است. صابر نما آن است که گاهی در راه خدا صبر می‌کند و گاهی نمی‌تواند، و این همان است که قناد گفت: ملازمت واجبات و اِعراض از محرمات و مراقبت فرموده‌های حق؛ و صابر کسی است که در راه خدا و برای خدا صبر می‌کند و به ستوه نمی‌آید و انتظار خستگی ازو نیست ولی گاهی گلایه می‌کند. چنان که از ذوالنون روایت شده که گفت: نزد مریضی رفتم تا عیادتش کنم. در هنگامی که با او سخن می‌گفتم او را گفتم که در مهرورزی راست نیست کسی که سختی‌ها را برنمی‌تابد و بلکه در مهرورزی صادق نیست آن که از ضربه‌های دوست به وجد نمی‌آید. شبلی- آن زمان که در بیمارستان بندی شد- به برخی از دوستانش گفت: شما چه کسانی هستید؟ گفتند: گروهی دوستدار تو. شبلی کلوخ به آنان زد و همه دمیدند. گفت: دروغگویان! ادعای مهر من می‌کردید و بر ضربه‌ای صبوری نکردید. اما بسیار صبور کسی است که صبرش در خدا، از خدا و برای خداست. این شخص را اگر تمامی بلایا بر سر ریزد کمر خم نمی‌کند و از راه حق برنمی‌گردد و شبلی ابیات زیر را خواند:
قطره‌هایی که چهره را خط انداخته‌اند
و آن را کسانی خوانده‌اند که درست نمی‌توانند بخوانند
صدای مهرورزان از درد اشتیاق
و بیم فراق، درد را به ارمغان می‌آورد
صبر را آزموده‌اند و صبر از آنان یاری خواسته است و دوستدار از صبر.
نشان راستی این نکته در دانش کلامی است که از زکریا(ع) آورده‌اند وقتی که اره بر سرش نهادند ناله‌ای برآورد. خداوند بدو گفت: اگر ناله‌ای دیگر از تو به سوی من برآید آسمان‌ها و زمین را واژگون خواهم ساخت. مقتضای صبوری، توکل است.