قرآن کریمبه زبان فارسی

باب چهل و ششم: در بیان آداب برخاستن به شب

عوارف المعارف — شهاب‌الدین سهروردی — ترجمه ابومنصور اصفهانی

شیخ رحمه گفت: آنچه معاون قیام شب است، آن است که: مرید در فرو شدن آفتاب وضو راتجدید کند. و در برابر قبله بنشیند و به انواع اذکار و تسبیح مشغول شود. و میان شام و خفتن احیا کند تا هر کدورت که در روز به دل وی رسیده بود، از معاشرت و مخالطت خلق، بدان سبب زایل شود. و به برکت مواصلت میان شام و خفتن، طراوت ونور دل بیفزاید. و تجدید وضو، بعد از نماز خفتن هم یار قیام شب است. شیخ رحمه گفت: بزرگی مرا حکایت کرد و گفت: شیخی درخراسان است که هر شب سه نوبت غسل کند، و مرید باید که، آنگاه خسبد که خوابش غلبه کند، و هر آنچه اسباب خواب باشد از بالش و بستر ونهالی، جمله دشمن دارد. و نفس را به قیام شب مرتاض میدارد. و معده را سبک دارد، که بزرگی گفته است: آن دوستتر دارم که لقمهای از طعام باکم کنم، از آنکه یک شب احیا کنم در نماز و طاعت. و چون بخواهد خفت وتر بگزارد و بر طهارت بخسبد و آب وضو و مسواک ترتیب کند. که رسول عللم گفته است که: هرکس که بر طهارت بخسبد، روح او به بالای عرش عروج کند و هر خواب که بیند درست باشد. و هرکه بیطهارت خسبد، روح او به زیر عرش بماند. وخواب که بیند، شوریده بود و اعتباری ندارد و اگر زن دارد، اگرچه به سبب لمس وضو باطل شود، از فایدۀ خواب صالح محروم نماند، چون مبدأ بر طهارت خفته باشد. و بباید دانست که هر دل که: صافی باشد ازمحبّت دنیا و جاه و مال، در خواب مقابل لوح محفوظ شود و ازعجایب و غرایب آن باخبر شود. و از سالکان طایفهای باشند که، ایشانرا در خواب مکالمه و محادثه باشد با حق تعالی، و او را آگاه کند از مغیّبات، و کارها بدو فرماید، و او را از منهیّات بازدارد. و اگر چنان باشد که وضو ندارد و از کاهلی نخواهد که وضو کند، اعضاها راتر کند و مسواک کند و در خبر است که رسول عللم هر شب چند بار مسواک بکردی در خفتن و در وقتِ برخاستن. و چون بخواهد خفت، باید که روی در قبله کند. و پهلوی راست بر زمین نهد بر مثال مرده که در گور نهند، و بگوید: بِاسْمِکَ اللهُمَّ وَضَعْتُ جَنْبِی وَ بِکَ اَرْفَعْهُ، اَللهُمَّ اِنْ اَمْسَکْتَ نَفْسی فَاغْفِرلَها، وَاِنْ اَرْسَلتَها، فَاحْفِظها بِما تَحْفِظُ بِهِ عبادَکَ الْصّالِحیْنَ. اَللهُمَّ اِنّی اَسْلَمْتُ نَفْسی اِلَیکَ، وَوَجَّهتُ وَجْهی اِلَیْکَ، وَفَوَّضْتُ اَمْرِی اِلَیْکَ وَاَلْجَأتُ ظَهْریِ الَّیکَ رَهْبةً مِنْکَ وَرَغْبَةً اِلَیْکَ، لامَلْجَأَ وَلامَنْجَأَ مِنْکَ اِلّا اِلَیْکَ. آمَنْتُ بِکِتابِکَ الَّذی اَنْزَلْتَ وَ نَبِیِّکَ الَّذی اَرْسَلْتَ. اَللهُمَّ قِنی عَذابَکَ یَوْمَ تَبْعَثُ عِبادَکَ. اَلحَمدُلِلّه الّذی عَلافَقَهرَ، اَلْحَمدُلِلّه الّذی بَطَنَ فَحَیرَ اَلحَمْدُلِلّه الَّذِی مَلَکَ فَقَدر، اَلْحَمدُللّه الذی هُوَ یُحْیی الْمَوتی وُهُوَ عَلی کُلِّ شَیءٍ قَدیرٌ، اللهُمَّ اِنّی اَعُوذبِکَ مِنْ غَضَبِکَ وَسُوءِ عِقابِکَ وَمِنْ شَرِّ عِبادِکَ وَ شَرِّ الشّیطان وَشِرْکِهِ. پس ده آیت از اول البقره، برخواند.

وَاِلهکُمُ اِلهٌ واحِدٌ لا اِلهَ اِلَا هُوَ الرَّحمنُ الرَّحیم و آیت پسش، تابه آیت لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ، و آیةالکرسی و آمَنَ الرَّسولُ وَاِنَّ ربَّکم اللّهُ، وَقُلِ ادْعُوا اللّهَ، وعشر اول اَلْکَهف و عشر آخر، واوّل سوره اَلْحَدید یعنی سَبَّحَ لِلّهِ وَلَوْاَنْزَلْنا هذَا الْقرآنَ عَلی جَبَل لَرَأَیْتَهُ خاشِعاً مُتصَدِّعاً مِنْ خَشْیَةِاللّهِ، وَتِلْکَ الأَمثالُ نَضْرِبُها لِلنّاسِ لَعَلَهُمْ یَتفکّرُونَ. وقُل یا اَیُّهَا الْکافِرُونَ و قُل هُوَاللّه اَحَدٌ وقُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَق وقُلْ اَعوذُ بِرَبِّ الْنّاسِ. و بعد از آن این دعا برخواند: اَللهُمَّ اَیْقِظْنی فی اَحَبِّ السّاعاتِ اِلَیْکَ، وَاْستَعمّلْنِی باَحبِّ الاَعمالِ اِلَیکَ، تُقَرِّبُنی اِلَیکَ زُلْفی وَتُبَعِّدُنی مِنْ سَخَطِکَ بُعْداً اَسْأَلُکَ فَتُعْطِینی وَاسْتَغْفِرُکَ فَتَغْفِرلی وَاَدْعُوکَ فَتَسْتَجِیبُ لی اَللهُمَّ لاتُؤْمِنّی مَکْرَکَ وَلا تُنْسِنی ذِکْرَکَ وَلاتَجْعَلْنی مِنَ الْغافِلینَ، وبباید داسنت که: خواندن این آیتها را ثواب بسیار است در وقت خواب. ودر حدیث آمده است که: رسول عللم گفته است: هرکه در وقت خواب این دعا برخواند، حق تعالی سه ملک بفرستد، تا در وقتی که حق تعالی دوست دارد که بندگان با اومناجات کنند، او را بیدار کند، و چون دعا کند، آمین گویند و بعد از آن سی و سه بار بگوید: سُبْحانَ اللّه و سی و سه بار، اَلْحَمدُلِلّهِ و سی و سه بار اَللّهُ اَکْبَر و یکبار لا اِلهَ اِلّا اللّهُ وَاللّهُ اَکْبَر وَلاحَولَ وَلاقُوَّةَ اِلَّا بِاللّهِ العَلیِّ العظیم، وَصَلِ عَلی مُحمَّدٍ وآلِهِ اَجْمعین.