قرآن کریمبه زبان فارسی

فی الاستغناء عن الخلق

دیوان سنائی — حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنائی غزنوی
چو بر قناعت ازین گونه دست رس دارمچرا از این و از آن خویشتن زپس دارم
خدای داند کز هرچه جز خدای بودازو طمع چو ندارم گرش بکس دارم

***

ای یوسف نامی که همیشه چو زلیخاچو آرزوی صحبت تو کار ندارم
یعقوب چو تو یوسفم اندر همه احوالزان جز غم روی تو فیاوار ندارم
دکّان ترا جز فلک شمس ندانمافعال ترا جز دل ابرار ندارم
بی شعر تو در ناظمه اندیشه نیابمبی مدح تو در ناطقه گفتار ندارم
مقدار تو نزدیک من از چرخ فزونستهرچند بنزدیک تو مقدار ندارم
آنجا که بود مجمع احرار ترا منجز پیشرو سیّد احرار ندارم
چندانت بنزدیک من آبست که هرگزمن خاک قدمهای ترا خوار ندارم
من لطف ترا جز صفت باد ندانممن قهر ترا جز گهر نار ندارم
گوئی که مگر روی تو بختست کز آن روزکان روی نکو دیدم تیمار ندارم
چون چرخ خمیده بُو ما پیش هر آبلهگر بر ترت از گنبد دوّار ندارم
چونار زغم گفته شود این دل اگر منآکنده دل از مهر تو چون نار ندارم
خون باد چو بسدّ دلم ارمن سخنت راپاکیزه تر از گوهر شهوار ندارم
این گوهر منظوم که دارم بهمه شهرجز مکرمت وجود تو تجّار ندارم
صد بحر گهر دارم در رسته ولیکنیکتن بهمه شهر خریدار ندارم
حقّا که بلفظ ملح وشعر و معانیدر زیر فلک هیچکسی یار ندارم
دارم سخنان چو زر اندر دل چون شمسچه باکم اگر بدرۀ دینار ندارم
هستند جهانی و گل انبوی مه دیمن بهر خلالی را یک خار ندارم
شب نیست که در گفتن یک حکمت نیکوتا روز چو مه خود را بیدار ندارم
در خاطر و در طبع چو بستان حقیقتصد گلبن گل دارم و یک خار ندارم
با این همه شعر و هنر و فضل و کفایتبا جان عزیز تو که شلوار ندارم
همنام تو از پیرهنی چشم پدر رابا نور قرین کرد و من این عار ندارم
تو چشم مرا نیز بمالیده ازاریروشن کن ازایرا که من ایزار ندارم
این مکرمت و لطف بجا آر زحُرّیهرچند بنزدیک تو بازار ندارم
کین گوهر در رسته بخرد بهمه شعرجز مکرمت وجود تو ادرار ندارم
با این همه جز مدح تو اندیشه ندارممن قدر ترا جز فلک نار ندارم
بادات دو صد خلعت از ایّام که آنراجز گوهر ناسفته من ایثار ندارم
خود چرخ همی گوید کز حادثۀ خویشاو را بهمه عمر دل آزار ندارم

***

عمر دو نیمه است و زاین بیش نیستاوّل و آخر چو همی بنگرم
نیمی از آن کردم در مدح تونیمی در وعده بپایان برم
عمر چو در وعده و مدح تو شدصله مگر روز قیامت خورم

***

خواجه بفزود ولیکن بدرمروی بفروخت ولیکن ز الم
میزبان بود ولیکن برباطنانم آورد ولیکن بدرم
دست بگشاد ولیکن در بخللب فرو بست ولیکن زنعم
مغز پر کرد ولکین ز فضولدل تهی کرد ولیکن ز کرم
خواجه رنجور ولیکن زفجورخواجه مشغول ولیکن بشکم
بس حریص است ولیکن بحرامبس جواد است ولیکن بحرم
دولتش باد ولیکن بر بادنعمتش باد ولیکن شده کم
جاودان باد ولیکن بسقرناتوان باد ولیکن بسقم