قرآن کریمبه زبان فارسی

در وصف پسر کلاه دوز گوید

دیوان سنائی — حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنائی غزنوی
گشتم ز غم فراق دیبا دوزیچون سوزن و در سینۀ سوزن سوزی
باشد که مرا بقول نیک آموزیچون سوزن خود بدست گیرد روزی

***

در هجر تو گر دلم گراید بخسیدر بر نگذارمش که سازم هوسی
وردیده نگه کند بدیدار کسیدر سر نگذارمش که ماند نفسی

***

تا هشیاری بطعم مستی نرسیتا تن ندهی بجان پرستی نرسی
تا در ره عشق دوست چون آتش و آباز خود نشوی نیست بهستی نرسی

***

در خدمت ما اگر زمانی باشیدر دولت صاحب قرانی باشی
ور پاک و عزیز همچو جانی باشیبی ما تو چو بیجان و روانی باشی

***

تا چند ز جان مستمند اندیشیتا کی ز جهان پر گزند اندیشی
آنچ از تو توان شدن همین کالبدستیک مزبله گو مباش چند اندیشی

***

ای عود بهشت فعل بیدی تا کیوی ابر امید ناامیدی تا کی
کردی بر من کبود رخ زرد آخرای سرخ سپاه گر سپیدی تا کی

***

بیداد تو بر جان سنائی تا کیوین باختن عشق ریائی تا کی
از هرچه مرا بود ببردی همه پاکآخر بنگوئی این دغائی تاکی

***

گر دنیا را بخاشه‌ای داشتمیهمچون دگران قماشه ای داشتمی
لولی گوئی مرا و گر لولی امیکبکی و سگی و لاشه‌ای داشتمی

***

بیهوده نهاده‌ایم بر خود نامیبی باده گرفته‌ایم بر کف جامی
بر یاد کسی همی گذاریم ایامکز ما نکند یاد بهر ایامی

***

گر آمدنم ز من بدی نامدمیورنیز شدن زمن بدی کی شدمی
به زان نبدی که اندرین دهر خرابنه آمد می نه شدمی نه بدمی

***

گر من سر ناز هر خسی داشتمیمعشوقه درین شهر بسی داشتمی
ور بر دل خود دست رسی داشتمیدر هر نفسی همنفسی داشتمی

***

گر من چوتو سنگین دل و ناخوش خویمیکی بستۀ آن زلف و رخ نیکویمی
این دل که مراست کاشکی تو منمیو آن خو که تراست کاشکی من تویمی

***

ای شمع ترا نگفتم از نادانیاز شهد جدا مشو که اندر مانی
تا لاجرم اکنون تو و بی فرمانیگریانی و سر بریده و سوزانی

***

ای آنکه مرا بجای عقل و جانیبا لذّت علم و قوّت ایمانی
از دوستی تو زنده گردد دانیگر نام تو بر خاک سنائی خوانی

***

حاشا که بماه گویمت می مانییا چون قد تو سرو بود بستانی
مه را لب لعل شکر افشان ز کجادر سرو که دید جنبش روحانی

***

پرسی که ز بهر مجلس افروختنیدر عشق چه لفظهاست بردوختنی
ای بی خبر از سوخته و سوختنیعشق آمدنی بود نه اندوختنی

***

یکروز نباشد که تو با کبر و منیصد تیغ جفا بر من مسکین نزنی
آنروز که کم باشد آن ممتحنیاز کوه پلنگ آری و در من فکنی

***

گفتم چو لبی بوسه ده ای بی معنیخود چون زلفی پر گره، ای بی معنی
گفتی ز که یابیم به، ای بی معنیما با تو برین دلی زه ای بی معنی

***

یک شعله ز نور خویش پیدا نکنیتا دیدۀ من ز آب دریا نکنی
با این همه باد کبر کاندر سر تستدر خاک نگه کنی و درما نکنی

***

تا مخرقه و راندۀ هر در نشوینزد همه کس چو کفر و کافر نشوی
حقا که بدینحدیث همسر نشویتا هرچه کمست ازوتوکمتر نشوی

***

جز راه قلندر و خرابات مپویجز باده و جز سماع و جز یار مجوی
پرکن قدح شراب و در پیش سبویمی نوش کن ای نگار و بیهوده مگوی

***

گیرم که مقدم مقالات شویپیش شمن صفات خود لات شوی
جز جمع مباش تا مگر ذات شویکانگه که پراکنده شوی مات شوی

***

با هر تاری سوخته چون پود شوییا جمله همه زیان بی سود شوی
در دیدۀ عهد دوستان دود شویزینگونه بکام دشمنان زود شوی

***

بر خاک نهم پیش تو سرگر خواهیوان خاک کنم ز دیده تر گر خواهی
ای جان چو بیاد تو مرا کار نکوستجان نیز دل انگار و ببر گر خواهی

***

تا کی ز غم جهان امانی خواهیتاکی بمراد خود جهانی خواهی
چون درخور خویشتن تمنا نکنیزین مسجد و زان میکده نانی خواهی

***

از خلق ز راه تیز گوشی نرهیوز خود ز سر سخن فروشی نرهی
زین هر دو بدین دو گر بکوشی نرهیاز خلق وز خود جز بخموشی نرهی

***

تا شد صنما عشق تو همراه رهیدرهم زده شد عشق و تمنّاه رهی
چو نان شد اگر ازین دل آهی نزنمجز جان نبود تعبیه در راه رهی

***

پیمانۀ عمر بر تو کردیم تهییک روز ندیدیم ز تو روزبهی
مائیم در این ولایت ای سرو سهینزد همه کس خواجه و نزد تو رهی

***

ای شور چو آب کامه و تلخ چو میچون نای میان تهی و پربند چونی
بی چربش همچو جگر و سخت چوپیبد عهد چوروزگار و مکروه چوقی

***

گه مدرسه‌ای بودم و گه مصطبه‌ایگه صومعه‌ای بودم و گه بتکده‌ای
گه بودم صدر گه بدم پایگهیبیرون نشد اجزاء گلیمم سیهی

***

ای چشم فلک تا تو جهان می‌بینیوین رقعه میفکنی و برمی‌چینی
افتادت شه رخی بدین زیبائیخسرو بچه دیده‌ای بدین شیرینی