قرآن کریمبه زبان فارسی

فصل اول در بیان سبب انشداد اشعار و در اشاره به معانی حقایق اسرار

رساله مشواق — ملا محسن فیض کاشانی

بدان که اهل معرفت و محبت را گاهی در سر شوری، و در دل شوق پر زوری مستولی می‏شود به حدی که اگر به وسیله سخن اظهار ما فِی‌الضمیر نکنند، وجد و قلق ایشان را رنجه می‏دارد و صبر بر آن در دلهای ایشان تخم غم و اندوه می‏کارد؛ و چون اظهار اسرار معرفت و افشای ما فِی‌الاستار محبت را رخصت نداده‏اند ناچار گاهی در پردهٔ استعاره و لباس مجاز به انشاد اشعار مشتمله بر اشاره به معانی خلایق که باعث باشد بر اهتزاز، دلی خالی می‏کنند و ارباب قلوب را به استماع آن در اهتزاز می‏آورند و بدین وسیله در دلهای روشن، شوق بر شوق و محبت بر محبت می‏افزایند تا متعطّشان به وادی طلب که رقیقهٔ ارادتی در بواطن ایشان مکمون بوده باشد و به واسطه تراکم حجب ظلمانی و غواشی هیولایی در فیافی۱ حرمان سرگردان مانده باشند، به دستیاری این کلمات شورانگیز و این اشعار مهرآمیز کمند شوق در گردن جان انداخته، خود را از مهاوی۲ خذلانه بیرون کشند و از آن می‏ها جرعه‏ای بچشند.

  1. - فیافی جمع فیفاء است به معنای بیابان. ↑
  2. - مهاوی: پرتگاهها. ↑