| وَ مِنْ كَلام لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ | کلام آن حضرت است |
| كَلَّمَ بِهِ الْخَوارِجَ | در خطاب به خوارج نهروان |
| اَصابَكُمْ حاصِبٌ، وَلا بَقِىَ مِنْكُمْ آبِرٌ! اَ بَعْدَ ايمانى بِاللّهِ | طوفان مرگ زا بر شما بوزد، و اصلاح کاری از شما باقی نماند! آیا پس از ایمانم به خدا |
| وَ جِهادى مَعَ رَسُولِ اللّهِ صَلَّى اللّهُ عليهِ وآلِهِ اَشْهَدُ عَلى نَفْسى | و جهادم همراه رسول حق صلّی اللّه علیه وآله به کفر خود شهادت |
| بِالْكُفْرِ؟! «لَقَدْ ضَلَلْتُ اِذاً وَ ما اَنَا مِنَ الْمُهْتَدينَ.» فَاُوبُوا شَرَّ مَآب، | دهم؟! «در این صورت گمراه شده و از گردونه هدایت یافتگان خارج شده ام.» به بدترین سرنوشت بروید، |
| وَ ارْجِعُوا عَلى اَثَرِ الاَْعْقابِ! اَما اِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدى ذُلاًّ شامِلاً، | و از راهی که آمده اید به جهالت گذشته برگردید! بدانید پس از من به پستی فراگیر دچار می شوید، |
| وَ سَيْفاً قاطِعاً، وَ اَثَرَةً يَتَّخِذُهَا الظّالِمُونَ | و شمشیرهای برنده به سراغتان خواهد آمد، و ثروت شما را ستمکاران گرفته مِلک خود کنند و این |
| فـيـكُـمْ سُـنَّـةً . | عمل را برای خود عادت و سنّت قرار دهند. |
| - قَوْلُهُ عَلَيْهِ السّلامُ: «وَ لا بَقِىَ مِنْكُمْ آبِرٌ» يُرْوى عَلى ثَلاثَةِ اَوْجُه: اَحَدُها اَنْ يَكُونَ | گفتار حضرت: «و لا بَقِی‌َ مِنکم آبِرُ» به سه صورت روایت شده: یکی همان طور که در |
| كَما ذَكَرْناهُ «ابِرٌ» بِالرّاءِ مِنْ قَوْلِهِمْ رَجُلٌ آبِرٌ لِلَّذى يَأْبِرُ النَّخْلَ اَىْ يُصْلِحُهُ. وَ يُرْوى | متن آورده ایم «آبر» با راء به معنای اصلاح کننده نخل است. دوم |
| «آثِرٌ» بِالثّاءِ بِثَلاثِ نُقَط يُرادُ بِهِ الَّذى يَأْثِرُ الْحَديثَ أىْ يَرْويهِ وَ يَحْكيهِ، وَ هُوَ اَصَحُّ | «آثر» با ثاء سه نقطه به معنای روایت کننده و حکایت کننده حدیث، که این صحیح ترین |
| الْوُجُوهِ عِنْدى. كَاَنَّهُ عَلَيْهِ السّلامُ قالَ: لابَقِىَ مِنْكُمْ مُخْبِرٌ. وَ يُرْوى «آبِزٌ» بِالزّاىِ | وجه نزد من است. گویی حضرت فرموده: مخبری از شما باقی نماند. سوم «آبز» با زای |
| الْمُعْجَمَةِ وَ هُوَ الْواثِبُ; وَ الْهالِكُ اَيْضاً يُقالُ لَهُ آبِزٌ.- | نقطه دار به معنای پرخاشگر; و نیز به معنای هلاک شونده است. |