واسطی در شطح گوید که «چهار مقام بمعرفت لایق نیست: زهد و توکل و رضا و تسلیم.»
قال: زیرا که صفت اشباح است، این مقامات خلق است و معرفت از صفات معروف صادر شده است. بی این همه علل مقامات عبودیتست، و آن بحرمت باطن است. عمارت دل را تا نفس طمأنینت گیرد و خمود بشریت پدید آید. عقل صافی شود و تصفیۀ سر پیدا شود و استکمال تهذیب اخلاق یافتن. این همه صفت دل صادق متوکل است. عارف ازین صفات برترست زیرا که بی اسباب بنور الوهیت و جمال ربوبیت و تجلی سرمدیت مشاهد و مکاشف است. این محض عطاست، که از رؤیت معطی خیزد. در مطالعۀ جمال قدم در تحت اکتساب بشریت در نیاید و ارادت جذب خلاف قاعدۀ مقاماتست، «واللّه یؤتی ملکه من یشاء».
جانا! راه روان عشق چون از امتحان مقامات بگذرند عالم عبودیت بدروازۀ ربوبیت بگذارند. مغایبات معاینات شود تجارب احکام برخیزد. قال و قیل عقل و جبرئیل علم در مکتب الهام بگذارند. پردۀ اسرار از راه نهفت بردارند. زهد بیگانه بر در آستانۀ بیت احزان «انما اشکو بثی و حزنی الی اللّه» بنشانند و بار گیر «انی لأجد ریح یوسف» در مشاهده برخوانند. دمی که در آن غم زنند بهزار ساله عمر پیران توکل ندهند. ایمان و رضا و تسلیم باجرا خواران «وفی السماء رزقکم و ما توعدون» دهند. غم فناء وجود در خلوت جای عروس بقا از سر گیرند.