مگر روزی واسطی ناتمامی را دید که نماز ضحی میگزارد. گفت «بیزارم از آن معرفتی که بعوض حاصل شود. هرچه گرامی کردند، در ابتدا کردند. اگر بعوض بودی نه فضل بودی.»
قال: در رؤیت عنایت افتاد؛ دانست که عنایت بیش از طاعتست. طاعت از اثر عنایتست. بسیار مطیع است که طاعتش تقلید است و از معرفت خالی. هم چون ابلیس با طاعتهاء مزورش طاعت ظاهر در شقاوت ازل چه تأثیر کند؟ بسیار عاصی است که حق را بنور حق شناسد؛ در معصیت بیگانه است. عصیان ازو عارضی است. آن نور درو است. سبق «جَفَّ القلم» را همچون آدم- علیه السلام- ندیدی که معصیت بر اصطفائیت ازلی تأثیر نکرد؟ «انّ الذین سبقتْ لهم منا الحسنی أولئک عناها مُبعدون.»
منشی مکتب قدر در سفر احدیت از بطنان غیب ازل- علیه السلام- چنین پیغام آورد که «خلق اللّه مقادیر الخلائق قبل أن یخلق السماوات و الأرض بخمسین ألف سنةٍ». چون در قدم رحمت عالم نبود، شهر اعضا را بسلطان روح و دستور عقل دادند. مربیان «کراماً کاتبین» درین بگماریدند. شحنۀ قدر را گفتند که تو از راه «یفعل اللّه ما یشاء» بچهار سوی عناصر درآی، و در شهر آدم را بجاسوسان «یمحو اللّه ما یشاء و یثبت» بر کن که عقل خوش خوی جز سایه بان ظل اللّه نیست. چون آفتاب ربوبیت از شرق ازل برآید او آیت «تولج اللیل فی النهار و تولج النهار فی اللیل» برخواند.