ابویحیی شیرازی در شطح گوید که «حیرت را بدایتست، و نهایت میان دو حیرت بمعرفت منکشف است. در علم و نقل و تمکین چون برسیدند، بمعقول ایشان و شواهد علوم ایشان از حقیقت نگذرد. بعد از آن حیرت در حیرت پیدا شود، و از آن حیرت هرگز بیرون نیاید.»
قال: این مشاهدۀ فناست در توحید و اضمحلال رسوم خلیقت در وحدت و این از أوایل محوست در سطوات عزت و جبروت. روح در سبحات عظمت حیرتی که در آن تمکین نباشد بقا در تلاشی نماید، تا بدین جای است که رانندۀ اسب گردون در ناوردگاه بیابان قدم راند. مفرس ذوالجلالی از گرد عدم افشاند، و چشم زندگی احدیت احد بیچون را بنعت حیرت- علیه السلام- بدید گفت «رب زدنی تحیّراً».