غریب گفت «سجود ملایکه سجود مساعدت بود، جحود ابلیس در سجود از طول مشاهدت بود.»
قال: بدین مشاهده مشاهدۀ حضرت ملکوت خواست، نه مشاهدۀ حق. اگر در محل تحقیق مشاهدۀ حق بودی، حق نگفتی «کانَ من الکافرین» یعنی در بدو امر بطاعت خویش از مشاهدۀ ما محجوب بود. سجود آدم را جحود کردنش حسد بود، زیرا که آدم مخصوص بود. سجود آدم را جحود کردنش حسد بود، زیرا که آدم مخصوص بود بتجلی و تدلی از ذات و صفات. نبینی که حق از آن شاهد فطرت و مشکات قدرت چون خبر داد در «کتاب مبین» ازین خصایص؟ گفت «و نفختُ فیه من روحی». ازین چه خاصترست که بأخص تجلی ذات مفرد است؟ بصفتش تجلی کرد در ایجادش گفت «خلقتُ بیدی» ید قدم و ید بقا. سید راه روان حکمت و دریا خواران معرفت- صلوات اللّه علیه- درین معنی پدر را ثنا گفت. گفت «خمّر اللّه طینة آدم بیده أربعین صباحاً.» گفتهاند «طینت آدم مخمر کرد چهل هزار سال در تحت عرش بسال آخرت. آنگه از تحت عرش بیرون آورد مصور کرد چنانچه خواست.»
ای عاقل! فهم کن که مخمرش کرد بأفانین جلال و جمال ازلیت بقطرات بحار ابدیت. او را بسرشت چهل هزار سال، هر لحظهئی از آن عمر دنیا؛ در هر لمحهئی بدو تجلی کرد از یک صفات خویش، تا او را بخُلق خود بیآفرید، و روح خود درو دمید. لباس جلال و بهاء خود درو پوشید. تاج کبریا بر سر وی نهاد، بحلیۀ قدرتش بیاراست. بکرسی مملکتش بنشاند برقع بها برویش فرو کرد، و از ملایکتش بپوشید. گفت «انّی خالق بشراً من طین» یعنی از طین ارض قرب. گفتهاند که از گلی بیافرید که آن گل از زیر عرش. «فاذا سوّیته» ألبستُه خلقی و خلقته بصفتی «و نفختُ فیه من روحی»، از نور معرفت و سنای محبت. «اسجدوا لصفتی» که قرب قرب خود را مصطفی و مصفی کردهام. ایشان رؤیتش خواستند حق حجاب برداشت از روی آدم در حظیرۀ قدس. همه بر روی در افتادند. «فقعوا له ساجدین» یعنی شاهد حضرت مرا معلم أسما؟ اُسنی ازلی. «فسجد الملایکة کلهم أجمعون»- گفتهاند که اول کسی که سجود کرد اسرافیل بود علیه السلام- «الا ابلیس» که برو بیاشوفتند اصل آدم. بقیاس باطل خیریت خود را بدید. «أبی واستکبر». گفت «خلقتنی من نار وخلقته من طین.» اگر گل آدم بشناختی، خاک قدمش بخوردی، لیکن از رؤیت اصطفائیت ازلیت درافتاد در رؤیت لعنت ازلیت خویش «فاختلط أمره و ساء ظنه»، فقال «أنا خیر منه» و بقی فی الحجاب و تمرغ فی التراب، ولزم بالعتاب الی أبد الآباد.
این از شرط طاسین است که او را گفتیم. و او را طاسین مشیت است و صورت طاسین اینست: