قرآن کریمبه زبان فارسی

خطاب به ولید پلید بی‌قدر در وقت قتل او بغزای بدر

شرح دیوان منسوب به امیرالمؤمنین (ع) — قاضی کمال‌الدین میرحسین میبدی یزدی
تَبّاً وَ تَعْساً لَکَ یَا ابْن عُتْبَهْأَسْقِیکَ مِنْ کَأَسِ الُمَنایا شَرْبَهْ

وَلا أُبالِی بَعْدَ ذٰلِکْ غِبَّهْ

تَبّاً وَ تَعّساً: أی ألزمَه اللّهُ خُسراناً و هلاکاً. و ابْن عُتْبَة «به ضمّ عین»: ولید بن عُتْبة بن ربیعه. و کَأْس: قدح با شراب. و الشَّرْبَة: من الماءِ ما یُشرَبُ مرّةً والمرّةُ الواحدةُ من الشَّرْب. و ضمیر غِبَّه راجع به »سَقْی».

می‌فرماید: لازم گرداناد خدا خسران و هلاک مر ترا، ای ولید پسر عُتْبه؛ آب می‌دهم ترا از کاسهٔ مرگها شربتی. و باک ندارم بعد از آن سقی از آنکه یک روز آئی به آشامیدن این آب و یک روز نه.

ای خصم که نیست در تو یک شمّه ز درکخواهم بتو دادن این زمان شربت مرگ
ور طبع تو پیوسته نخواهد آن راغم نیست که گاه‌گاه هم باشد ترک

حکایت

بخاری و مسلم، رضی اللّه عنهما،گویند: ابوذر سوگند خورد که «هَذَانِ خَصْمَانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ»۱ در شأن عُبَیْدة بن حارث و حمزه و علی نازل شد که مبارزت کردند در روز بدر با عُتْبه و شَیْبه، پسران رَبیعه، و وَلید، پسر عُتْبَه. و حافظ اسمٰعیل گوید: چون ایشان به میدان آمدند، سه جوان از انصار پیش رفتند، عوف و مُعَوِّذ، پسران حارث، و عبداللّه پسر رواحه. عتبه گفت: «ای محمد، همسران ما را بفرست.» پس عبیدة بن حارث بن مطلب و حمزه و علی برفتند و عبیده با عُتْبه حرب کرد و حمزه با شَیْبه، و علی با ولید، و حمزه و علی در حال شَیْبه و ولید را بکشتند و عبیده و عُتْبه یکدگر را مجروح شاختند و علی و حمزه به مدد عبیده رفتند و عُتْبه را بکشتند و عبیده را نزد پیغمبر آوردند و به آن جراحت شهادت یافت.

  1. - الحج: ۱۹. ↑